Sài Gòn buffet

“Chỉ có Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh mới chuyển đổi buffet thành một bữa ăn ngon đúng nghĩa và toàn diện đến như thế này”, cô Mieko, một du khách Nhật, đã thốt lên như vậy sau khi dự một tiệc buffet chiều tại Cyclo bar trong khách sạn Majestic.

Nếu dựa vào từ ngữ “chính danh”, các tự điển Anh - Pháp của ta đều có một giải nghĩa: Buffet là tiệc ăn đứng, với thức ăn nguội làm sẵn, tổ chức ở ga xe lửa, quầy giải khát. Nhưng buffet ở Sài Gòn đã được biến tấu.

Sau chiếc xe Cyclo bằng gỗ và mây biểu trưng là những khu bàn ăn theo hình chữ điền, mà tâm là những bàn bày các món ăn tự chọn. Đối diện với khu bàn ăn là một sân khấu nhỏ, lót nền nhạc nhẹ với cây vĩ cầm của cô Thu Huyền và dương cầm của ông Lý Hoàng. Góc phải là bar rượu Tây, góc trái là phòng cà phê trà đạo theo kiểu phương Đông với đôi câu thư pháp trên tường: “Môn đa khách đáo, thiên tài đáo. Gia bửu nhân lai, vạn vật lai” (ý muốn nói, cửa mà mở để có nhiều khách tới sẽ thu hút trí tuệ thiên tài. Nhà mà có nhiều quý khách viếng, thì của cải sẽ vào theo).

Nét biến tấu của buffet tại Cyclo bar, ngoài các quầy món chay thuộc nhiều đạo giáo khác nhau do chị Thu, được rước từ Tây Ninh về, đảm trách, còn có một “nghệ nhân đường phố” Nguyễn Văn Khang, rút từ 100 làng nghề mỹ nghệ Hà Tây vào, khăn đóng áo dài, dùng 10 đầu ngón tay nặn ra những con bột đồ chơi trẻ em, làm cho cả người lớn mê đắm. Cô khách Mieko đặt con bột Hoa Hồng Vàng bên món ăn ngắm nghía và giải thích về câu nhận xét khái quát của mình: Ngon là tiệc ăn đứng mà có chỗ ngồi lịch sự, thức ăn có nguội, có nóng với nhiều món mặn, món chay, điểm trên nền nhạc Tây phương là màu sắc xanh tím Đông phương từ những con bột nặn ngay trước mắt theo yêu cầu, miễn phí. Việt Nam đã tạo ra sắc thái tiệc buffet rất riêng.

Một cách biến tấu tiêu biểu khác, đó là buffet đồng quê ở bán đảo Bình Quới, nơi khách có thể “mò ốc”, hái bắp hay nướng khoai và thử uống bát nước chè tươi của thời Nam Bộ mới khai hoang. Khách có thể nhâm nhi con chuột đồng, khúc rắn nấu bông súng trên bãi cỏ xanh, dưới những chòm hoa mai tứ quý. Thêm khúc biến tấu nữa là tại nhà hàng khách sạn Bông Sen, khách tự chọn tô mì Quảng, dĩa bánh bèo chan đầy nước mắm pha ngọt theo cách Huế, kể cả món don Quảng Ngãi hay cơm hến cố đô. Những cô hàng rong áo dài hay bà ba, tứ thân biểu trưng của 3 miền, không ngồi một chỗ mà thoăn thoắt gánh đi, thay cho tiếng rao là nụ cười chào mời thực khách.

Nói chung, buffet Sài Gòn là một cách ăn được nhiều tác giả cải biên hứng thú nhất trong những sản phẩm văn hóa đã từng được du nhập vào Việt Nam. Mỗi nơi một nét lạ, làm vui lòng thực khách, như nét lạ tại nhà hàng Paris Đông phương Thông Trúc ở đường Điện Biên Phủ là khách tự chọn thực phẩm, gia vị và tự nấu, lại có nhiều tiếp viên lưu động, để có thể giúp đỡ cách nấu hay bưng bê một số món ăn theo yêu cầu của khách.