Tăng sắc tố da ở "tuổi băm"

Vai trò quan trọng của melanin là bảo vệ da tránh bức xạ tử ngoại của ánh nắng mặt trời. Nếu có nhiều melanin thì da sậm đen, ít melanin thì làm da nhạt. Thông thường, cùng một chủng tộc sống trong cùng một điều kiện địa lý thì phái nữ có ít melanin hơn phái nam. Người có tổ tiên sinh sống vùng nắng nhiều, nhiệt độ cao (châu Phi chẳng hạn) có da đậm đen. Ngược lại, da của người có tổ tiên sống vùng ít nắng, khí hậu ôn đới (châu Âu, Bắc Mỹ) thì trắng hơn.

Tăng sắc tố da

Tăng sắc tố da là một tình trạng một vùng da đen hơn do sự tập trung nhiều một cách bất thường sắc tố melanin ở da. Tăng sắc tố có thể ảnh hưởng đến tất cả các loại da, không phân biệt nam hay nữ, gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng gặp nhiều nhất khi tuổi đã cao. Thông thường, tăng sắc tố da chỉ là vấn đề thẩm mỹ, nhưng một số trường hợp là biểu hiện của một bệnh lý nội khoa nào đó. Nám da do tuổi tác có thể có nhiều hình dáng và kích thước khác nhau,  vì thế được gọi bằng nhiều tên khác nhau.


Tăng sắc tố da là một tình trạng một vùng da đen hơn do sự tập trung nhiều một cách bất thường sắc tố melanin ở da.

Với người có tuổi, da đồi mồi là một trong những biểu hiện của tăng sắc tố da. Da đồi mồi là các nốt màu nâu đến đen, có kích thước to nhỏ không đồng đều, xuất hiện rải rác trên da, chủ yếu là vùng cổ, mu bàn tay, hai bên mặt và ở vùng trán người bị hói đầu. Da đồi mồi thường gặp ở tuổi 50 – 60, nhưng đôi khi xuất hiện ngay ở tuổi trung niên. Nguyên nhân của da đồi mồi là do sự sinh sản không đều của các sắc tố melanin trên da. Sự hình thành sớm hay muộn các nốt đồi mồi liên quan đến tính di truyền và tình trạng sức khoẻ, chế độ dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt của từng người. Các nốt đồi mồi thường chỉ có ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ, không phải là dấu hiệu của ung thư da hay một bệnh lý da nào khác.

Da đồi mồi chỉ là một trong những dấu hiệu thông báo rằng cơ thể đang lão hoá, già nua, nhiều hoạt động sinh lý bắt đầu kém đi. Đến nay, da đồi mồi dã được khoa học tìm hiểu cặn kẽ. Giống như mọi chức năng khác của cơ thể, khi lão hoá, chức năng tuần hoàn máu giảm làm giảm khả năng hấp thu và đào thải của cơ thể. Điều này làm cho acid béo không bão hoà trong thực phẩm sau khi bị oxy hoá sẽ kết hợp với albumin, hình thành những “chất mỡ màu từ nâu đến đen” nằm lại trong tế bào. Cũng trong tình trạng lão hoá chung, tế bào bị suy giảm chức năng, không còn khả năng đào thải những hạt “chất mỡ” màu sẫm này nên chúng tích lũy lại dưới da, hình thành nên những nốt đồi mồi.

Có loại đồi mồi nổi lên trên da như nốt ruồi (nhưng kích cỡ to hơn và đậm dần theo thời gian), có loại đồi mồi chỉ nằm bẹt trên da, khiến đôi khi nhiều người lầm tưởng là đốm nám.

Điều trị tăng sắc tố da

Dùng kem làm trắng da

Tăng sắc tố da có thể được điều trị bằng kem làm trắng da. Kem làm trắng da có nhiều chủng loại, có thể là đơn chất hay phối hợp nhiều hoạt chất. Các hoạt chất thường dùng trong kem làm trắng da là hydroquinone (thường có nồng độ 2 – 10%), tretionin, kojic acid hay arbutin:


Ngoài kem làm trắng da, việc điều trị tăng sắc tố da được sử dụng ngày một nhiều bằng phương pháp laser.

+ Hydroquinone là loại hoạt chất làm trắng da, có ở nhiều dạng chế phẩm, được xem là một trong những chất ức chế sự hình thành của melanin hiệu quả nhất. Sự cải thiện sắc tố thấy được khi dùng hydroquinone đơn trị liệu khoảng từ bốn đến sáu tuần và kết quả sẽ ổn định trong khoảng bốn tháng.

+ Tretinoin được sử dụng để làm tăng hiệu quả của hydroquinone. Tretinoin 0,05% làm giảm được melanin trong vòng sáu tháng.

+ Kojic acid là một sản phẩm chuyển hoá của nấm, ức chế hoạt tính men catecholase của tyrosinase, do đó làm ức chế sinh tổng hợp sắc tố melanin trong da. Hơn nữa, kojic acid cũng đã được chứng minh làm tăng đáng kể thực bào của bạch cầu đa nhân trung tính và tăng sinh tân bào, giúp cho việc “dọn dẹp” các tế bào sắc tố đen (melanocyte) tốt hơn. Kojic acid thường được sử dụng với nồng độ 1-4%. Qua nghiên cứu, có đề xuất là thêm kojic acid 2% vào hỗn hợp hydroquinone 2%, glycolic acid 10% để điều trị tăng sắc tố da thì thấy hiệu  quả tăng lên đáng kể.

Laser trị liệu

Ngoài kem làm trắng da, việc điều trị tăng sắc tố da được sử dụng ngày một nhiều bằng phương pháp laser. Rất nhiều trường hợp tăng sắc tố da đáp ứng rất tốt với một số loại máy laser như laser CO2, Q-Switch Nd-YAG, IPL… Gần đây, các loại laser xung dài, đặc hiệu trên sắc tố đã cho thấy kết quả lâm sàng rõ hơn trong việc điều trị tăng sắc tố da, đặc biệt là các loại tăng sắc tố mà các phương pháp điều trị khác không trị được. Theo giáo sư Noah S. Scheinfeld (bộ môn Da, Đại học Columbia) và giáo sư David Goldberg (chuyên gia về laser và phẫu thuật  da, Đại học Y khoa New York), trong tương lai, laser trong điều trị các sang thương sắc tố của da có thể chọn lọc trên “đích” tế bào melanin (melanocyte) hơn là trên hạt melanin (melanosome). Nếu được như thế thì đó quả là một tương lai xán lạn cho ngành laser trong việc điều trị tăng sắc tố da.

Xin lưu ý rằng ánh nắng mặt trời là kẻ trực tiếp gây nên tình trạng tăng sắc tố da. Nếu không lo chống lại ánh nắng mặt trời thì điều trị cách nào cũng khó thành công. Do đó, chúng ta nên tránh nắng bằng dù, mũ rộng vành, khẩu trang và kem chống nắng.

Theo Doanh nhân cuối tuần

T_THAO_LUAN_BAIVIET

T_SENT_COMMENT