Thường vụ Quốc hội ủng hộ chỉ sinh 1-2 con

Ảnh: Hoàng Hà.
Có ít con, các cặp vợ chồng sẽ có điều kiện nuôi dạy tốt hơn. Ảnh: Hoàng Hà.

Trong khi một số ít đại biểu e ngại việc ghi rõ mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con sẽ vi phạm công ước quốc tế về quyền sinh sản thì đa số đều cho rằng cần kiên quyết sửa đổi điều 10 trong Pháp lệnh dân số 2003.
>/

Chiều nay, Thường vụ Quốc hội đã có thảo luận xung quanh việc sửa đổi điều 10 của Pháp lệnh Dân số 2003. Tất cả đều nhất trí phải sửa điều 10 để khắc phục những thiếu sót của Pháp lệnh dân số năm 2003 - một trong những nguyên nhân dẫn đến việc con thứ 3 tăng cao trong những năm gần đây.

Điều 10 Pháp lệnh dân số năm 2003 ghi: "Mỗi cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định số con". Theo ông Nguyễn Bá Thủy, Thứ trưởng Bộ Y tế, điều này đã khiến người dân hiểu lầm là Nhà nước không còn hạn chế sinh đẻ nữa, vì thế làm cho việc thực hiện chỉ tiêu giảm sinh hằng năm càng thêm khó khăn.

Theo Dự thảo sửa đổi điều 10 được Bộ Y tế đưa ra mới đây, cụm từ "số con" sẽ được thay bằng "sinh 1 hoặc 2 con". Ngoài ra, dự thảo còn ghi rõ các trường hợp cụ thể được coi là không vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình.

Điều lo ngại của các đại biểu Quốc hội là nếu quy định mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con, thì sẽ vi phạm một số cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, ví dụ, có công ước ghi rõ là cha mẹ có quyền cơ bản quyết định số con muốn sinh.

Trước thực trạng này, các đại biểu có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng đa số nhất trí nên ghi rõ về chính sách đẻ ít con của nước ta và số con mà mỗi cặp vợ chồng có quyền có.

Chủ tịch hội đồng dân tộc, ông Ksor Phước, cho rằng, Pháp lệnh dân số phải đặt mục tiêu không để tăng dân số cao như thời gian vừa qua. Để làm được điều này ngoài việc chú trọng công tác tuyền truyền vận động, cần quy định rõ hình thức xử lý đối với trường hợp đẻ quá nhiều hay địa phương có số con thứ 3 quá cao.

Theo ông, từ trước tới nay, việc quy định sinh ít con mới chỉ tập trung vào đối tượng là công chức nhà nước, đảng viên, còn người dân thì sinh đẻ tùy ý mà không xử lý được. Ngoài ra, theo ý kiến của ông, nhà nước cũng cần có hình thức khuyến khích các gia đình sinh ít con, tạo dư luận xã hội ủng hộ điều này.

Với quy định về một trường hợp sinh con thứ 3 được coi là không vi phạm chính sách dân số là các dân tộc thiểu số có ít hơn 10.000 người, ông cho rằng, cần xem xét lại. Bởi thực tế, một số dân tộc ở Việt Nam có trên 10.000 người nhưng dân số lại không tăng thậm chí có khả năng giảm. Vì thế nên thêm các dân tộc này vào các đối tượng được sinh con thứ 3 trở lên.

Ông Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách, thì cho rằng nội dung của Pháp lệnh dân số cần phải cân nhắc đến trình độ dân trí của người dân. Theo ông, chính những quy định mập mờ trong điều 10 Pháp lệnh năm 2003 đã phá vỡ kết quả cố gắng giảm gia tăng dân số trong bao nhiêu năm của đất nước.

Bởi thế, ông nhấn mạnh, việc sửa đổi lần này cũng phải lưu ý đến công ước quốc tế nhưng cần quan tâm đến điều kiện đất chật người đông của Việt Nam.

"Chúng ta không thể nói mập mờ, không nên e ngại. Đất nước sẽ đứng trước nhiều khó khăn nếu chúng ta không kiên quyết trong việc này. Chúng ta không thể cứ chịu đứng bét mãi về chỉ số phát triển kinh tế xã hội chỉ vì chưa kiểm soát được mức tăng dân số", ông Hiển nhấn mạnh.

Cũng nhất trí với ý kiến này, ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, khẳng định, cần dứt khoát về quan điểm mỗi gia đình chỉ có 1-2 con trong điều sửa đổi. Theo ông, bản chất của Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) là chống phân biệt đối xử, bảo đảm sự bình đẳng giới, chứ không phải là đẻ thoải mái theo ý thích.

Theo ông, chúng ta nên tham khảo cách làm của Trung Quốc khi quy định trong Luật dân số và kế hoạch hóa gia đình là: "Nhà nước duy trì chính sách hiện hành về sinh sản, khuyến khích kết hôn và sinh con muộn, đồng thời vận động mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 con".

Ông cũng cho rằng, điều 4 phải thể hiện rõ ngay quy mô đẻ ít con.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cũng thừa nhận việc thiếu rõ ràng trong điều 10, Pháp lệnh dân số là do lỗi của Thường vụ quốc hội khóa 11. Ông cho rằng, nên gộp 2 phần quyền (ở mục a) và nghĩa vụ (ở mục b) lại thành một, chẳng hạn: Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền và nghĩa vụ chỉ sinh 1-2 con, tự quyết định số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp...".

Kết thúc phiên họp, bà Tòng Thị Phóng, Phó chủ tịch Quốc hội đã thống nhất ý kiến các đại biểu rằng phải sửa điều 10 Pháp lệnh dân số, theo hướng đảm bảo ít con trong mỗi gia đình, nêu rõ, mỗi cặp vợ chồng, cá nhân chỉ có 1-2 con và đề nghị sửa cả điều 4 cho logic, kết hợp hài hòa giữa việc thực hiện các cam kết quốc tế về quyền sinh sản và chủ quyền của Việt Nam. Quốc hội sẽ giao cho ban soạn thảo viết lại các điều sửa đổi này và thông qua vào ngày 27/12, dự kiến sẽ đưa vào thực hiện từ 1/2/2009.

Minh Thùy